ใบความรู้ที่ 1

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

                                     ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

                            1.บอกความหมายของการเขียนแบบได้

                                                       2.บอกความสำคัญและประโยชน์ของเครื่องมือเขียนแบบได้

                                                       3.จำแนกประเภทและชนิดของเครื่องมือเขียนแบบได้

                                                       4.อธิบายวิธีการใช้และบำรุงรักษาเครื่องมือเขียนแบบได้

          

 

เนื้อหา

ความหมายของการเขียนแบบ      การเขียนแบบ  คือ การเขียนที่แสดงรูปร่างของสิ่งต่างๆ ที่จะสร้างขึ้นตามความต้องการลงบนกระดาษเขียน

                                                                                       โดยการแสดงรูปแบบต่างๆ และมีการกำหนดขนาด ความกว้าง ความยาว และความสูง

                                                                                       ไว้ที่ชัดเจน

 

ความสำคัญและประโยชน์ของเครื่องมือเขียนแบบ    งานเขียนแบบ เป็นวิชาหนึ่งที่ช่างทุกสาขาระดับจำเป็นต้องเรียนรู้ ทั้งในด้านการเขียน

                                                                                       และความสามารถในการอ่าน โดยแยกเป็นการเขียนแบบช่างกล  ช่างเชื่อม ช่างไฟฟ้า

                                                                                      ช่างวิทยุ  และช่างก่อสร้าง  ซึ่งในการเป็นช่างฝีมือ วิศวกรและสถาปนิก  ก็จะต้องศึกษา

                                                                                       ในเรื่องวิชาเขียนแบบด้วยกันทั้งนั้น ทั้งนี้การเขียนแบบจะขึ้นอยู่กับลักษณะของงานวิธี

                                                                                       การตลอดจนความมุ่งหมายที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละสาขาวิชา สำหรับผู้ที่เป็นช่าง

                                           ฝีมือ  วิศวกรหรือสถาปนิก  จะต้องมีความรู้ ความสามารถในการเขียนแบบและ   การอ่าน

                                                                                       ได้เป็นอย่างดี  เพราะแบบจะเป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดแนวความคิดของผู้ออกแบบ

                                                                                       งานไปยังช่างผู้ทำการผลิต  ทำการผลิตชิ้นงานออกมาได้อย่างสมบูรณ์ตามความต้อง

                                                                                       การและยังเป็นแบบที่ช่วยในการตรวจซ่อมปรับปรุงแก้ไขได้ต่อไป เช่น ช่างซ่อมวิทยุ

                                                                                       หากไม่สามารถอ่านแบบได้ก็ไม่อาจทำการซ่อมวิทยุได้  ดังนั้นผู้ที่เรียนช่างทุกแขนง

                                                                                       ถ้าหากไม่มีความรู้ในเรื่องของการเขียนแบบแล้วก็ถือว่าไม่ใช่ช่างที่ดี เปรียบเสมือนคนที่

                                                                                    ตาบอดนั้นเอง

                                                                                     

                                                                                   

                                                                                      

                                   

                                                         

 

 

 

รายวิชา การออกแบบ

และการอ่านแบบ

เรื่อง

วิธีการใช้และบำรุงรักษาเครื่องมือเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน..........คาบ

                   

               ในงานเขียนแบบ  จำเป็นต้องเรียนรู้และทราบรายละเอียดขั้นพื้นฐานของสิ่งต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานเขียนแบบ เช่น เครื่องมือ อุปกรณ์ที่ใช้ในการเขียนแบบวิธีการใช้เครื่องมือ และการแก้บำรุงรักษา ลักษณะของเส้นตลอดจนสัญลักษณ์ที่ใช้งานเขียนแบบ การเขียนตัวอักษรที่เป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษซึ่งเป็นหลักการเขียนตามหลักนิยมทั่วไป

                      

                       ประเภทและชนิดของเครื่องมือเขียนแบบ

                       งานเขียนแบบที่สมบูรณ์จำเป็นต้องมีเครื่องมือ  และอุปกรณ์  เพื่อช่วยให้การเขียนแบบสามารถทำได้สะดวก  ซึ่งผู้ที่เรียนเขียนแบบจะต้องมีสิ่งเหล่านี้ไว้  และจะต้องทราบวิธีการใช้เครื่องมือแต่ละชนิดเป็นอย่างดี  สำหรับในการเรียนวิชาเขียนแบบผู้เรียนควรจะต้องมีเครื่องมือเขียนแบบสำหรับช่วยในการเขียนแบบเท่าที่จำเป็นสำหรับช่างเขียนแบบอาชีพ จำเป็นต้องมีเครื่องมือ  ดังนี้

                                              

                                                                 1.เครื่องมือชุดเขียนแบบ  ( set of drawing instrument )

                                 2.บรรทัดรูปตัวที ( t-square )

                                 3.ชุดฉากสามเหลี่ยม (set square)

                                 4.ดินสอเขียนแบบ ( drawing pencil )

                                                                 5.เครื่องมือวัดขนาด ( scale )

                                                                 6.ยางลบ ( rubber )

                                                                 7.กระดาษทราย ( sand paper )

                                 8.มีดสำหรับเหลาดินสอ และตัดกระดาษ

                                                               10.บรรทัดโค้ง ( French )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



                                                      

 

                                                                                                                           

 

 

 

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

                                      1.เครื่องมือชุดเขียนแบบ           มีส่วนประกอบหลายอย่างบรรจุในกล่อง  ซึ่งเราเรียกตามภาษาที่เราใช้อยู่ทั่วไปว่า  กล่องเครื่องมือเขียนแบบ ซึ่งประกอบไปด้วยเครื่องมือต่อไปนี้

1.1 วงเวียน  ขาข้างหนึ่งของวงเวียนสามารถถอดส่วนประกอบ ดินสอออกได้ เพื่อต่อขาให้ยาวออกไปอีกในเมื่อ ต้องการใช้วงเวียนให้โต หรือเปลี่ยนใช้ปากาเขียนหมึก

1.2 ดีไวเดอร์  ( divider ) รูปร่างคล้ายวงเวียน ยาวประมาณ 5 นิ้ว ปลายขาทั้งสอง

1.3 ขาต่อ ( extension bar )

1.4 วงเวียนขนาดเล็ก ( bow compass ) ยาวประมาณ 3 นิ้ว ขาข้างหนึ่งแหลมใช้เป็นศูนย์กลางอีกข้างหนึ่งมีที่สำหรับยึดดินสอหรือปากกา วงเวียนนี้สามารถปรับระยะรัศมีด้วยสกรู

1.5 ปากกาเขียนหมึก ( pen )

1.6 ปากกาใช้กับวงเวียน ( drawing attachment )

1.7 กล่องบรรจุไส้ดินสอ

1.8 ขาดีไวเดอร์ ( divider attachment )

1.9 สกรูไดเวอร์  ( screw  driver )

 

 

 

                   

                                                      เครื่องมือและ อุปกรณ์การเขียนแบบ

1.ไม้ติดกระดาษทราย     2.ยางลบ 3.เทมเพลสำหรับลบ 4.แปรงปัด  5.เทปติดกระดาษ  6.ฉากคู่  7.องศา

8.กระดานรองเขียน  9.วงเวียน  10.ปากกา      11.ด้ามต่อดินสอ  12.หมึก         13.ดินสอ    14.t.square    

   15 .สเกล   16.เคิฟ

 

 

 

                                                     

                                                    

 

 

                     

 

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

2.     บรรทัดรูปตัวที

 

 

T-Square

บรรทัดรูปตัวที ( T ) มีลักษณะรูปร่างคล้ายกับตัว T  มีสองแบบ คือหัวปรับได้ ( Adjustable ) และแบบ

หัวปรับไม่ได้ ( Fix Head ) และมีขนาดยาวตั้งแต่ 65  ซม.  90 ซม.  และ 180  ซม.

 

3.     ฉากสามเหลี่ยม ( Triangle )

        

                                                             ฉากสามเหลี่ยม

 

 

 

                                                                                                          

 

 

 

 

                                                                                                          

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

ฉากสามเหลี่ยม  มี 2 แบบคือ

3.1                  ฉากที่มีมุม 45 องศา 45 องศา และ90 องศา

3.2                  ฉากที่มีมุม 30 องศา 60 องศา และ90 องศา

ฉากที่ดีนั้นควรมีมุมที่แน่นอน  โดยเฉพาะมุมฉากควรจะมี 90  องศา จริงๆ ฉากซึ่งทำด้วยไม้หรือพลาสติกก็ได้ แต่ในปัจจุบันนิยมใช้ฉากที่ทำด้วยพลาสติก

 

4.ดินสอเขียนแบบ ( Drawing Pencil )

ดินสอที่ใช้เขียนแบบ ควรมีความอ่อนแข็งดังนี้ 3H , 2H , H , F , HB อย่างน้อยควรมี 4 แท่ง คือ

                               -ดินสอที่มีไส้อ่อน ได้แก่เกรด  F,HB

                               -ดินสอที่มีไส้ขนาดกลาง ได้แก่เกรด H,2H

                               -ดินสอที่มีไส้แข็ง ได้แก่เกรด  4H,5H

5.ยางลบ

        ควรเป็นยางลบชนิดนุ่มๆ มีคุณภาพดี ซึ่งเหมาะสำหรับการเขียนแบบด้วยดินสอค่อนข้างแข็ง

 

วิธีการใช้เครื่องมือเขียนแบบ ( Use Of Instrument )

การใช้วงเวียนที่ดีควรปรับไส้ดินสอกับหลักศูนย์กลาง ให้เสมอกันเสียก่อน ดินสอที่ใช้วงเวียนควรจับให้เอียงข้างเดียว

ดังแสดงไว้ในรูป

 

 

 

 

                                

                                         แสดงลักษณะดินสอที่ใช้กับวงเวียน

 

 

 

 

 

 

                             

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

 

วิธีการใช้วงเวียนรัศมีแคบ

 

 

 

 

 

และเขียนวงกลมรัศมีกว้าง

                                                                                                                        และการใช้ในวงรัศมีที่กว้างยิ่งขึ้น

 

 

 

 

 

 

 

         

                            การต่อแกนเพื่อใช้เวียนวงกลมที่มีขนาดโตมากๆ โดยใช้มือทั้งสองข้างช่วยจับตัววงเวียน เพื่อให้การเขียนเที่ยงตรงยิ่งขึ้น

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

ฉากใช้สำหรับลากเส้นต่างๆ สาวนมากใช้ฉาก 2 อัน ร่วมกันกับ T- Square การลากเส้นตั้งฉากโดยใช้ฉากวางบนไม้ที ใช้มือซ้ายกดลงบนฉากและ T-Square ไว้  แล้วลากเส้นขึ้นไปก็จะได้เส้นตั้งฉากนอกจากนี้ยังใช้เขียนเส้นเอียง ได็ด้วยแสดงไว้ในรูป

 

 

                                     รูปแสดงการใช้ฉากร่วมกับ T- Square

ดินสอเขียนแบบที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน มี 2 แบบ คือ ดินสอเปลือกไม้กับดินสอเปลี่ยนไส้ สำหรับดินสอเปลี่ยนไส้มักจะไม่มีปัญหาในการเหลา ส่วนดินสอเปลือกไม้ต้องมีการเหลา การเหลาดินสอนิยมเหลากัน 2 แบบ คือ แบบแบนเหมือนลิ่ม โดยเฉือนเนื้อไม้ให้มีความยาวประมาณ  1 ½ นิ้ว อีกแบบหนึ่งคือ แบบกรวย วิธการเหลาดินสอดังแสดงในรูป

 

  

 

ดินสอชนิดบรรจุไส้                                                    ดินสอชนิดเปลือกไม้หุ้ม

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

 

 

                                           แสดงการเหลาดินสอแบบกรวย

 

                         

 

                                            แสดงการเหลาดินสอแบบลิ่ม

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

 

ชนิดของดินสอที่ใช้ในการเขียนแบบ

1.     ดินสออ่อน เกรด HB,F เหมาะในการใช้เขียนเส้นที่ต้องการใช้เป็นเส้นรูปตัวหนังสือ ตัวเลข และหัวลูกศร

2.     ดินสอปานกลาง เกรด H,2H ใช้เขียนเส้นกำหนดขนาด เส้นแสดงภาคตัด

3.     ดินสอแข็ง เกรด 3H-5H ใช้ในการร่างแบบ

                     การใช้ดินสอและการจับดินสอเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับนักเรียน คือ ควรจับ ดินสอให้เอียงไปทางขวามือ และทำมุม 60 องศา กับกระดาษ ขณะที่เขียนหรือขีดเส้นควรหมุนดินสอไปรอบๆ ทั้งนี้เพื่อให้ความเล็กใหญ่ ของเส้นเท่ากัน

 

 

                                

 

 

 

 

 

                                                                        แสดงการจับดินสอ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

 

บรรทัดโค้ง  ( Irregular Curves )

 

บรรทัดโค้งใช้สำหรับเขียนเส้นที่วงเวียนไม่สามารถเขียนได้วิธีเขียนเส้นโค้งกับจุด ที่ทำจุดไว้ให้ได้ 3 จุด แล้วลากเส้นผ่านตามจุดนั้นๆ ตามบรรทัดโค้งเลื่อนบรรทัดโค้งตามไปครั้งละ 3 จุด จนกว่าจะได้รูปตามต้องการ ดังแสดงไว้ในรูป

 

                                                                          บรรทัดโค้ง

 

 

 

                                                 แสดงการใช้บรรทัดโค้ง

 

 

 

 

                  

รายวิชา การออกแบบ

และการอ่านแบบ

เรื่อง

วิธีการใช้และบำรุงรักษาเครื่องมือเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน..........คาบ

 

                           

 

โต๊ะเขียนแบบ                                                                             แผ่นกระดานเขียนแบบ

 

                           

 

 

 

 

                                         การใช้บรรทัดรูปตัวที กับบรรทัดสามเหลี่ยม

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รายวิชางานช่างพื้นฐาน

หน่วยที่ 2 งานออกแบบและอ่านแบบ

เรื่อง

เครื่องมืออุปกรณ์งานเขียนแบบ

แผนการจัดกิจกรรม

การเรียนรู้ที่ 1 จำนวน 2 คาบ

 

การบำรุงรักษาเครื่องมือ

การบำรุงรักษาเครื่องมือ  ผู้เขียนแบบจะต้องดูแลรักษาปรับปรุงซ่อมแซมให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้เสมอ เพราะเครื่องมือแต่ละชนิดมีราคาแพงมาก ต้องใช้อย่างทะนุถนอม และจะต้องเก็บรักษาในที่เหมาะสม  วงเวียนซึ่งเป็นเครื่องมือเขียนวงกลมจะเกิดชำรุดได้ง่าย โดยเฉพาะปลายแหลมที่เกาะยึดกระดาษจะหัก ควรใช้อย่างระมัดระวัง ฉากสามเหลี่ยมเป็นพลาสติก การเก็บรักษาเครื่องมือชนิดนี้จะต้องเก็บไว้ในอุณหภูมิที่พอเหมาะเพราะถ้าอุณหภูมิร้อนเกินไปจะทำให้พลาสติกดังกล่าวบิดงอใช้งานไม่ได้

 

 

 

กลับสู่เมนูหลัก                        กลับสู่หน่วยการเรียนรู้ที่1